OMR शीटसाठी पेन्सिल की पेन? काळा की निळा बॉलपेन वापरावा?
भारतातील जवळपास सर्वच स्पर्धा परीक्षांमध्ये (MPSC, UPSC, NEET, पोलीस भरती, TET) आता पेन्सिलवर बंदी असून केवळ काळा किंवा निळा बॉलपॉईंट पेन (Ballpoint Pen) वापरणे बंधनकारक आहे. प्रत्यक्ष प्रश्नपत्रिकेवरील पेन आणि उत्तर दुरुस्तीचे नियम आधी वाचून पाळा. चाचणीपूर्वी निवडलेला पेन वेगळ्या कागदावर लिहून व रंगवून तपासून पहा.
१. फक्त बॉलपॉईंट पेनच (Ballpoint Pen) का वापरावा?
बॉलपॉईंट पेनची शाई तेलावर आधारित (Oil-based) असल्यामुळे ती कागदावर लगेच सुकते आणि पानाच्या मागच्या बाजूला पसरत नाही. प्रत्यक्ष प्रश्नपत्रिकेवरील पेन आणि उत्तर दुरुस्तीचे नियम आधी वाचून पाळा. चाचणीपूर्वी निवडलेला पेन वेगळ्या कागदावर लिहून व रंगवून तपासून पहा. खुणा वर्तुळाच्या आत ठेवा आणि इतर ओळींवर शाईचे डाग होऊ देऊ नका.
याउलट जेल पेन (Gel Pen) किंवा फाउंटन पेनची शाई पाण्यावर आधारित असते; ती कागदात मुरते, बबलच्या बाहेर पसरते आणि हाताचा घाम लागल्यास पूर्ण पानावर डाग पडतात.
२. काळा पेन अधिक चांगला की निळा पेन?
जरी अनेक परीक्षांमध्ये काळा किंवा निळा दोन्ही चालत असले, तरी काळा बॉलपॉईंट पेन (Black Ballpoint Pen) हा OMR स्कॅनरसाठी सर्वोत्तम मानला जातो कारण काळा रंग प्रकाश १००% शोषून घेतो. MPSC सारख्या काही परीक्षांमध्ये तर फक्त काळा बॉलपेनच सक्तीचा असतो. प्रत्यक्ष प्रश्नपत्रिकेवरील पेन आणि उत्तर दुरुस्तीचे नियम आधी वाचून पाळा.
३. पेन्सिल वापरणे का बंद झाले?
पूर्वी HB पेन्सिल वापरली जायची, परंतु वाहतुकीदरम्यान कागद एकमेकांवर घासून ग्रेफाईट पुसट होणे आणि गैरप्रकारांची शक्यता यामुळे परीक्षा मंडळांनी पेन्सिल वापरणे बंद केले आहे. प्रत्यक्ष प्रश्नपत्रिकेवरील पेन आणि उत्तर दुरुस्तीचे नियम आधी वाचून पाळा. चाचणीपूर्वी निवडलेला पेन वेगळ्या कागदावर लिहून व रंगवून तपासून पहा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
नवीन कोरा पेन थेट परीक्षेत नेला तर चालेल का?
कधीही कोरा पेन थेट परीक्षेत वापरू नका. परीक्षेपूर्वी त्या पेनने किमान १-२ सराव OMR शीट्स भरून त्याचा प्रवाह (Smoothness) तपासा. प्रत्यक्ष प्रश्नपत्रिकेवरील पेन आणि उत्तर दुरुस्तीचे नियम आधी वाचून पाळा. चाचणीपूर्वी निवडलेला पेन वेगळ्या कागदावर लिहून व रंगवून तपासून पहा.